聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bezpieczna praca systemu fotowoltaicznego zar贸wno w warunkach normalnych jak i聽w聽przypadku uszkodzenia stanowi konieczne za艂o偶enie projektowe b臋d膮ce podstaw膮 przewidywania 艣redniej produkcji energii w d艂ugim okresie czasu. Chc膮c korzysta膰 d艂ugofalowo z inwestycji jak膮 jest elektrownia fotowoltaiczna musimy przede wszystkim mie膰 na uwadze jej pewne wykonanie. Dodatkowo, komponenty j膮 tworz膮ce musz膮 by膰 gwarancj膮 d艂ugoterminowej i bezinwazyjnej pracy. Mo偶emy wyr贸偶ni膰 kilka kluczowych w艂a艣ciwo艣ci instalacji fotowoltaicznych, kt贸re powinny by膰 regularnie sprawdzane 鈥 zar贸wno przed jak i po jej wykonaniu. Z pomoc膮 przychodz膮 nam unormowane wytyczne oraz do艣wiadczenia instalator贸w i聽producent贸w urz膮dze艅:

聽聽聽聽聽聽聽聽 Projekt instalacji fotowoltaicznej powinien zosta膰 wykonany przez osob臋 kt贸re posiada:

- uprawnienia budowlane do projektowania w specjalno艣ci instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i聽 urz膮dze艅 elektrycznych i elektroenergetycznych, o kt贸rych jest mowa w Rozdziale 2 Art. 14 ust. 1 pkt 4) i 5) ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2013 r. poz. 1409) lub

- certyfikat wystawiony przez Prezesa Urz臋du Dozoru Technicznego w zakresie system贸w fotowoltaicznych.


聽聽聽聽聽聽聽聽 Projekt instalacji powinien zawiera膰:

- schemat elektryczny projektowanej instalacji,

- opis instalacji wraz z parametrami technicznymi urz膮dze艅 (w tym tak偶e zabezpiecze艅)

- karty katalogowe i certyfikaty urz膮dze艅 i element贸w zastosowanych w instalacji (w tym tak偶e systemy monta偶owe)

聽聽聽聽聽聽聽聽 Projektowane modu艂y fotowoltaiczne posiadaj膮 certyfikat zgodno艣ci z norm膮:

聽PN-EN 61215 lub PN-EN 61646, a inwerter 鈥 certyfikat zgodno艣ci z norm膮 PN-EN 50438, wydane przez w艂a艣ciwe akredytowane jednostki certyfikuj膮ce.


聽聽聽聽聽聽聽聽 Zgodno艣膰 z PN-EN 62446
Norma PN-EN 62446 zaleca okresow膮 weryfikacj臋 parametr贸w istniej膮cych instalacji fotowoltaicznych. Zawiera minimalne wymagania dotycz膮ce dokumentacji kontrolnej i odbiorczej system贸w PV. W niekt贸rych przypadkach wyniki poprzednich pomiar贸w kontrolnych powinny by膰 brane pod uwag臋 przy aktualizacji sprawozda艅. Sprawozdania poza tabelami zgodno艣ci z dopuszczalnymi warto艣ciami poszczeg贸lnych parametr贸w powinny zawiera膰 spis ewentualnych usterek i zalecenia dotycz膮ce sposobu przeprowadzania napraw i/lub zmian w instalacji.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Uziemienie ochronne
Stosowanie uziemionych po艂膮cze艅 wyr贸wnawczych pomi臋dzy elementami przewodz膮cymi instalacji fotowoltaicznej, kt贸re nie znajduj膮 si臋 normalnie pod napi臋ciem (ramy, konstrukcje) stanowi konieczny warunek bezpiecznej pracy systemu PV. Uziemienie ochronne pe艂ni podw贸jn膮 rol臋 鈥 ochrony przed pora偶eniem przy dotyku bezpo艣rednim oraz ochrony po偶arowej. Brak uziemionych po艂膮cze艅 wyr贸wnawczych mo偶e mie膰 r贸wnie偶 negatywny wp艂yw na skuteczne wykrywanie przebi膰 doziemnych przez falownik sieciowy.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Zwarcia doziemne
Nawet niewielkie systemy fotowoltaiczne to dziesi膮tki metr贸w okablowania DC. Ka偶dy modu艂 fotowoltaiczny wyposa偶ony jest w 1,5 鈥 2,2 metr贸w kabla solarnego. Cze艣膰 okablowania mo偶e by膰 prowadzona ziemi膮 lub nara偶ona na bezpo艣rednie promieniowanie UV. W przypadku uszkodzonej (zdegradowanej) warstwy izolacji falownik sieciowy nie uruchomi si臋, a namierzenie miejsca wyst臋powania problemu mo偶e by膰 k艂opotliwe.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Degradacja 艣rodowiskowa
Systemy fotowoltaiczne nara偶one s膮 na czynniki atmosferyczne. Uszkodzenia mechaniczne i korozja mo偶e mie膰 istotny wp艂yw na okablowanie solarne, elementy metalowe generatora PV (ramy i konstrukcje), elementy instalacji piorunochronnej i instalacji wyr贸wnania potencja艂贸w. Powierzchnia modu艂贸w fotowoltaicznych mo偶e by膰 ponadto nara偶ona na uderzenia gradu, zalegania trwa艂ych zanieczyszcze艅 (ptasie odchody, li艣cie) i zabrudze艅 (py艂y, sadza, etc.) ograniczaj膮cych wydajno艣膰 systemu lub prowadz膮cych do lokalnych uszkodze艅 termicznych. Do uszkodze艅 mechanicznych ogniw (p臋kni臋膰) mo偶e doj艣膰 r贸wnie偶 wskutek obci膮偶e艅 艣niegiem i wiatrem.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Uszkodzenia okablowania
B艂臋dy wykonawcze w postaci niezabezpieczonych kabli strony DC lub niepoprawnie zrealizowanych po艂膮czeni roz艂膮cznych mog膮 prowadzi膰 do pogorszenia si臋 szczelno艣ci izolacji 鈥 naruszonej przez gryzonie, skorodowanej 鈥 pop臋kanej, trwale nara偶onej na zanurzenie w wodzie lub obecno艣膰 soli amonowych (nawozy) i aerozoli chlorku sodu (s艂ona woda).

聽聽聽聽聽聽聽聽 Weryfikacja wydajno艣ci systemu
Decyzja o realizacji systemu fotowoltaicznego podejmowana jest zawsze kontek艣cie realnego czasu zwrotu inwestycji. Ocenienie wsp贸艂czynnika wydajno艣ci instalacji poprzez oszacowanie sumarycznych strat i wykluczenie b艂臋d贸w wykonawczych jest zatem niezwykle istotne dla inwestora.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Gwarancja ilo艣ci wyprodukowanej energii
Okresowe kontrole instalacji fotowoltaicznych prowadz膮ce do minimalizacji ryzyka wyst膮pienia ogranicze艅 w produkcji energii elektrycznej w wyniku uszkodze艅, zabrudze艅 lub innych zaniedba艅 ze strony wykonawcy/w艂a艣ciciela.


聽聽聽聽聽聽聽聽 Ograniczenie ryzyka wyst膮pienia po偶aru
Ka偶da instalacja powinna mie膰 zabezpieczenia pozwalaj膮ce w razie po偶aru od艂膮czy膰 inwerter od paneli fotowoltaicznych i od sieci energetycznej. Roz艂膮czenie takie powinno gwarantowa膰 przerw臋 w obwodach zar贸wno po stronie pr膮du sta艂ego, jak i po stronie pr膮du zmiennego. Poprawno艣ci wykonania strony sta艂opr膮dowej instalacji fotowoltaicznej jest podstaw膮 do minimalizacji zagro偶enia po偶arowego ze strony systemu PV. Niewielkie rezystancj臋 z艂膮czy, niska jako艣膰 izolacji okablowania, uszkodzenia termiczne modu艂贸w, niedopasowania pr膮dowe modu艂贸w w 艂a艅cuchu, pojawianie si臋 wysokiego potencja艂u na nieuziemionych elementach konstrukcji (ramy) 鈥 to tylko kilka zagro偶e艅 po偶arowych. Wykonawca musi pami臋ta膰, 偶e generator fotowoltaiczny nie mo偶e zosta膰 wy艂膮czony spod napi臋cia poprzez roz艂膮cznik ppo偶. W pierwszej kolejno艣ci nale偶y wy艂膮czy膰 obci膮偶enie za pomoc膮 wy艂膮cznik贸w nadpr膮dowych lub roz艂膮cznik贸w pr膮d贸w roboczych po stronie zasilania budynku (g艂贸wny wy艂膮cznik pr膮du) lub bezpiecznik贸w znajduj膮cych si臋 w rozdzielnicy bezpiecznikowej budynku, a nast臋pnie wy艂膮czy膰 pr膮dy robocze po stronie pr膮du sta艂ego, np. wy艂膮cznikiem PKZ SOL 16A, kt贸ry powinien znajdowa膰 si臋 w skrzynce obok inwertera. Zastosowanie roz艂膮cznika bezpiecznikowego, na przyk艂ad Tytan II 63A 3p, dla ka偶dego stringu (pojedynczy obw贸d z艂o偶ony np. z 10 paneli po艂膮czonych szeregowo) r贸wnie偶 gwarantuje (poprzez wyci膮gni臋cie wk艂adek bezpiecznikowych) widoczn膮 przerw臋 w obwodach sta艂opr膮dowych.聽Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e po stronie DC, mimo roz艂膮czenia instalacji PV, na zaciskach przewod贸w 艂膮cz膮cych modu艂y PV b臋dzie wyst臋powa艂o napi臋cie wynosz膮ce kilkaset wolt.


聽聽聽聽聽聽聽聽 Wykonanie pomiar贸w elektrycznych parametr贸w instalacji

聽 聽 聽 聽 聽 聽Pomiary instalacji PV pozwalaj膮 zweryfikowa膰 prawid艂owo艣膰 pracy ca艂ego uk艂adu lub 艂a艅cucha modu艂贸w. Niewielkie spadki wydajno艣ci, spowodowane na przyk艂ad przez uszkodzenie pojedynczego modu艂u lub nieprawid艂ow膮 instalacj臋, s膮 cz臋sto niemo偶liwe do wykrycia poprzez sam odczyt parametr贸w pracy falownika. Dlatego te偶 pomiary takie musz膮 by膰 wykonywane bezpo艣rednio na modu艂ach, przy jednoczesnym pomiarze warunk贸w ich pracy. Nale偶y sprawdzi膰, czy modu艂y generuj膮 odpowiedni膮 dla danego poziomu nas艂onecznienia ilo艣膰 energii elektrycznej. Do uszkodze艅 modu艂贸w fotowoltaicznych mo偶e r贸wnie偶 doj艣膰 w trakcie eksploatacji, za spraw膮 czynnik贸w 艣rodowiskowych, takich jak grad, czy osadzanie si臋 py艂u, li艣ci itp. Dokonywanie pomiar贸w pozwala na bie偶膮co wykrywa膰 tego typu nieprawid艂owo艣ci.


Dzi臋ki pomiarom mo偶na zauwa偶y膰 takie nieprawid艂owo艣ci jak:
鈥 nieskuteczno艣膰 w dzia艂aniu uziemienia ochronnego, co mo偶e spowodowa膰 pora偶enie pr膮dem lub po偶ar instalacji
鈥 przerwy w pracy falownika na skutek np. zwar膰 w zu偶ytych kablach podziemnych lub naziemnych
鈥 wykrycie uszkodze艅 modu艂贸w PV spowodowanych r贸偶nymi czynnikami, takimi jak zanieczyszczenia li艣膰mi, ptasimi odchodami, uszkodzenia technologiczne, uszkodzenia mechaniczne spowodowane przez grad, albo inne warunki atmosferyczne
鈥 obni偶enie wydajno艣ci pracy instalacji, spowodowanej wy偶ej wymienionymi uszkodzeniami modu艂贸w PV, co wp艂ywa negatywnie na stop臋 zwrotu zainwestowanych 艣rodk贸w
鈥 problemy z wyprodukowaniem dostatecznej w stosunku do potrzeb ilo艣ci energii, je艣li spadnie wydajno艣膰 samej instalacji lub nast膮pi jej awaria
鈥 zagro偶enie po偶arem na skutek uszkodze艅 niekt贸rych element贸w instalacji takich jak izolacja, wyst臋powanie hot-spot贸w na ogniwach fotowoltaicznych albo niew艂a艣ciwe dopasowanie modu艂贸w w 艂a艅cuchu.


聽 聽 聽 聽聽Kompetentno艣膰 sprzedawcy

聽 聽 聽 Firmy wykonuj膮ce instalacj臋 PV cz臋sto podaj膮 dane odmienne ni偶 rzeczywiste parametry techniczne urz膮dze艅 przez nich oferowanych. 聽

Wielu przedsi臋biorc贸w pr贸buje zach臋ci膰 do siebie inwestor贸w bardzo atrakcyjnymi cenami instalacji. Niestety, niskie ceny oferowanych rozwi膮za艅 wynikaj膮 bardzo cz臋sto z bardzo kiepskiej jako艣ci podzespo艂贸w.聽 Zdarzaj膮 si臋 r贸wnie偶 firmy bardzo cz臋sto oferuj膮ce monta偶 paneli przez osoby o bardzo znikomym do艣wiadczeniu. Skutkowa膰 to mo偶e szeregiem nieprawid艂owo艣ci do kt贸rych nale偶y zaliczy膰 mi臋dzy innymi:

-聽nieprzestrzeganie zasad BHP w trakcie monta偶u,
-聽stosowanie niskiej jako艣ci paneli pozbawionych atest贸w i znak贸w jako艣ciowych,
-聽wykorzystanie s艂abej jako艣ci przewod贸w i innych pomniejszych element贸w instalacji elektrycznej mog膮cych by膰 w przysz艂o艣ci 藕r贸d艂em awarii,
-聽zastosowanie nieodpowiednich system贸w monta偶owych uniemo偶liwiaj膮cych dobre przytwierdzenie paneli do powierzchni dachu,
-聽z艂y dob贸r typu i mocy inwertera oraz niejednokrotnie jego niska sprawno艣膰.

Dlatego przy inwestycji warto przejrze膰 ofert臋 kilku firm i zasi臋gn膮膰 porady eksperta, tak aby z szeregu propozycji wybra膰 firm臋 posiadaj膮c膮 odpowiednie referencj臋 i certyfikaty oficjalnych dystrybutor贸w sprz臋tu PV.

聽聽聽聽聽聽聽聽 Dokumentacja dla w艂a艣ciciela
Potwierdzenie poprawno艣ci wykonania instalacji fotowoltaicznej zgodnie z norm膮 PN-EN 62446 stanowi dodatkowy atut dla inwestora. Daje mo偶liwo艣膰 sprawdzenia parametr贸w elektrycznych poszczeg贸lnych urz膮dze艅 i ewentualne wykluczenia sztuk wadliwych, stanowi podstaw臋 do weryfikacji 艣redniej produkcji energii oraz po艣wiadcza og贸ln膮 jako艣膰 systemu fotowoltaicznego.

Instalacja fotowoltaiczna wykonana poprawnie b臋dzie z pewno艣ci膮 dum膮 i powodem do zadowolenia dla w艂a艣ciciela. B臋dzie ch臋tnie pokazywana przyjacio艂om i rodzinie, 艣ledz膮c rosn膮c膮 produkcj臋 energii. Z drugiej strony w przypadku wyboru nierzetelnego wykonawcy, kt贸ry nie b臋dzie posiada膰 fachowej wiedzy, dopu艣ci si臋 szeregu uchybie艅 przy jej instalacji, a ta w konsekwencji mo偶e sta膰 si臋 藕r贸d艂em nieko艅cz膮cych si臋 frustracji i聽powa偶nych strat finansowych, a niekiedy nawet, mo偶e zagra偶a膰 zdrowiu i 偶yciu os贸b korzystaj膮cych z niej na co dzie艅. 聽